مقاله خاتم کاری رشته هنر

هنر خاتم سازی یکی از مهمترین هنر های دستی ایران است که سابقه ای دیرینه دارد و پس از اسلام ، هنر کار روی چوب در واقع طلیعه فن خاتم سازی است . خاتم با ترکیب کنونی آن در کشور ما نباید بیشتر از چهار یا پنج قرن باشد .نمونه های اولیه خاتم در کشور های چین ، ترکیه ، مصر و سوریه و قسمتی از      هندوستان رواج داشته و هنوز هم رایج است ولی خاتم ساخت هنرمند ایرانی نتیجه فکر و بلوغ و زیبایی به کمال رسیده آن است که در هیچ جای دنیا مشاهده نمی شود .این هنر در طول پیدایش و تکامل خود سینه به سینه از استاد به شاگرد و از پدر به پسر انتقال یافته و خواه ناخواه با تغییراتی به شکل امروزی در آمده است . ماندگار شدن این هنر با توجه شرایط سخت آن و مشکلات متعددی که در طول سالهای گذشته گریبانگیر خاتم کاران شده است می تواند مدیون احساسی باشد که در وجود خاتم سازی برای ادامه بقای این هنر پر ارزش و احیا و زنده نگه داشتن آن باشد . اوج این هنر در دوره صفویه است که نوآوریهایی در آن بوجود آمد بطوری که بعلت علاقه خاص شیعیان به اهل بیت ، هنرمندان از اعداد مقدس ۵ ، ۸ و ۱۲ ( ۵ مظهر ۵ تن ، ۸ مظهر امام هشتم ، ۱۲ مظهر شیعه ۱۲ امامی ) در اضلاع کار خود استفاده کردند . از این دوران آثار زیادی باقی مانده است .مقاله خاتم کاری رشته هنر در قالب فایل ورد آماده برای ویرایش و پرینت میباشد.

مقدمه:

بهترین کار های خاتم کاری شده در دوره زندیه و در شیراز ساخته شده است . در دوره قاجاریه خاتم شش ضلعی ابداع شد و در این دوره بود که این هنر رو به انحطاط گذاشت و در دوره معاصر در سال ۱۳۱۱ هجری شمسی مدرسه صنایع مستظرفه به کوشش استاد حسین طاهر زاده در تهران تاسیس و باعث رونق و توسعه هنر های دستی در کشور مان شد و کارگاه خاتم سازی نیز در همان سال تاسیس گردید و برای اولین بار در مقیاس بزرگ در سال ۱۳۱۳ هجری شمسی به همت ۶۰ نفر از خاتم سازان شیراز ، اصفهان و تهران فضای اتاق کاخ مرمر خاتم کاری شد .در سال ۱۳۳۱ نیز خاتم های پره ای که ابتکار جالبی نیز در رنگ و ساخت آنها وجود داشت ابداع شد همچنین در دوره معاصر تلفیق طرح های گل و مرغ و اسلیمی و ختایی ، طرحهای نقوس هندسی ( گره ) و طرحهای مدرن بصورت معرق و خاتم اجرا شده است که این سبک هنری مدیون زحمات استاد مرحوم عیسی بهادری است .

تعریف خاتم :

هنر ساخت ، ترکیب و آراستن و چسباندن قطعات مختلف هندسی رنگین ( اغلب مثلثی شکل اند . ) از انواع چوب ، فلز و استخوان که در کنار هم ایجاد نقشی ظریف و زیبا می کند .در خاتم هر چه قطعات هندسی رنگین ، ریزتر و ظریف تر و دارای نظم بیشتری باشد مرغوب تر است .

هنر خاتم دارای دو مرحله است :

  • خاتم سازی : شامل عملیاتی از قبیل طراحی خاتم ، تهیه مواد و مصالح اولیه ، ترکیب و ایجاد گل و در نهایت ساخت قامه و برش آن و تهیه لایه های خاتم .
  • خاتم کاری : شامل عملیاتی از قبیل طراحی زیر سازی ، طراحی چسباندن لایه های خاتم بر روی زیر کار ، پرداخت و جلا کاری اشیاء خاتم کاری است .
خاتم کاری
خاتم کاری

مواد و مصالح و ابزار مورد نیاز :

انواع چوب ، استخوان ، عاج ، صدف ، سیم های برنجی ، فلزات ( مس – آلومینیم و گاهی طلا و نقره ) ، انواع چسب ( چسب سریشم ، سریش ، چسب قاطعی ، چسب صنعتی ) ، انواع نخ ( نخ قامه پیچی ، نخ پرک ، نخ شش پیچی و نخ گل بندی هر کدام از نخ ها از ضخامت خاصی بر خوردار است . )البته در گذشته برای چوب سیاه از فوفل و آبنوس ، برای قرمز و قهوه ای روشن از چوب عناب ، گردو وبقم استفاده می شده است ولی امروزه اکثرا از چوب نارنج و افرا استفاده کرده و با رنگ های شیمیایی آنها را به رنگ های مورد نظر ( سیاه ، قرمز ، سبز ) در می آورند ، همچنین بجای استخوان و عاج بیشتر از فیبر پلاستیک استفاده می کنند .گیره ، تی سوهان ، چکش ، گاز انبر ، انواع اره ( اره دست ، چهارچوبه دار، سرقطع کن ، دوزایه کنی ، برش زنی ، اره مویی ، اره دیسکی ، نواری ) ، انواع رنده ( رنده دست یا پرداخت ، رنده خشی یا پشت گیر ، دو راهه یا کشته راه ) سنگ نفت ( برای تیز کردن تیغه ها ) ، انواع سوهان و چوبسا ( تخت ، گرد ، نیمگرد ، سه گوش ، شترک و …. )

شرایط ورود به رشته خاتم:

دانش آموزان می توانند بعد از سال اول دبیرستان با ورورد به هنرستانهای کاردانش این رشته را انتخاب نمایند و طی دو سال دروس تخصصی این رشته و نیز دروس عمومی را گذرانده و در این رشته فارغ التحصیل شوند .دروس تخصصی سال دوم عبارتند از : خاتم کاری درجه ۲ ( ۲۹ ساعت در هفته )دروس تخصصی سال سوم عبارتند از : خاتم کاری درجه یک (۱۴ ساعت در هفته ) و معرق کاری درجه دو ( ۱۲ ساعت در هفته ) و کارورزی ( ۵ ساعت در هفته )تعداد کل واحد های سال دوم و سوم این رشته ۶۴ واحد درسی ( ۲۴ ساعت عمومی و ۴۰ ساعت تخصصی می باشد ) بطور کلی دانش آموزان در طی دو سال مراحل مختلف پیچیدن خاتم ، چسباندن آن روی اشیا مختلف ، پلی استر کردن و همچنین اجرای طرح گره روی زیر ساختهای خاتم را یاد گرفته ، علاوه بر آن مراحل مختلف انجام یک کار معرق و پلی استرریزی آنها را نیز یاد می گیرند .

مطلب بالا چکیده‌ای از تحقیق و پژوهش اصلی میباشد جهت تهیه نسخه کامل آن از باکس زیر اقدام به خرید و دانلود نمایید
لینک خرید پژوهش مقاله خاتم کاری رشته هنر:
تحویل فوری و خودکار فایل با لینک مستقیم بعد از پرداخت
35,000RIAL – اضافه‌کردن به سبدخرید
تعداد صفحه: 17
قالب: فایل word

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *