مقاله آب و آبیاری در کشاورزی

در انتخاب روش های آبیاری مختلف عوامل زیر موثرند: پستی و بلندی زمین، خصوصیات خاک، نوع گیاه، مقدار و کیفیت و ارزش آب باران را می توان برای تمام گیاهان حتی برنج به کار برد. روش جوی و پشته مناسب گیاهان ردیفی در روش کرتی مناسب شالی کاری است. ولی برای زراعتهایی همچون غلّات و گیاهان علوفه ای نیز به کار برده می شود. روش نواری عمدتاً برای گیاهان علوفه ای، مراتع و غلّاتی که بصورت متراکم کشت می شوند به کار گرفته می شود.مقدار شیب و جهت آن و ناهمواریهای سطح زمین از عوامل اصلی می باشد که باید در نظر گرفته شوند. روشهای آبیاری سطحی نیاز به زمینهای یکنواخت با شیب کم دارد. برای این منظور باید بنحوی تسطیح شود. در زمینهایی که پستی و بلندی آنها بسیار نامنظم است، آبیاری بارانی، شیاری، جوی و پشته ای روی خطوط تراز به کار گرفته می شود. اراضی مسطح و یا زمینهایی که شیبهای ملایم و یکنواخت دارند به روش فارو یا کرتی می شوند.

آبیاری بارانی:

در این روش آب مورد نیاز شبیه باران و بطور مصنوعی روی سطح خاک پاشیده می شود. انواع معمول آن عبارتند از آبپاشهای دوّار، آبپاشهای ثابت و لوله های سوراخدار. امروزه آبپاشهایی که روی لوله های قابل حمل سوار می شوند، مرسومترین نوع آبیاری بارانی را تشکیل می دهند.با روش بارانی، خاکهای شنی و زمینهایی که بدلیل شیب یا پستی و بلندی آبیاری آنها به طریقه سطحی عملی نیست، به بلحاظ اقتصادی و چه به لحاظ فنی، امکان پذیر می باشد. بدین ترتیب مقدار زیادی از اراضی که قبلاً کنار گذاشته شده بودند، زیر کشت قرار می گیرند.

پخش آب در آبیاری به روش بارانی بجز در مواردی که باد شدید می ورزد بمراتب یکنواخت تر از روشهای آبیاری سطحی است. تلفات ناشی از فرسایش نیز در این روش تقلیل پیدا می کند. پخش آب در ساعات داغ روز باعث بهبود آب و هوای مجاور (میکروکلیما) شده و از پژمرده شدن گیاه جلوگیری بعمل می آورد و بر کارایی عمل فتوسنتز می افزاید. نیروی انسانی مورد نیاز در روش بارانی بمراتب کمتر از سطحی است آبیاری بارانی دارای معایبی نیز می باشد. هزنیه های سرمایه گذاری تأسیسات آن، بالا بوده و چون لازم است آب تحت فشار بر زمین داده شود لذا این عمل سبب افزایش هزینه آب می شود. تلفات آب در اثر تبخیر و برخورد آن با شاخ و برگ گیاه در آبیاری بارانی بیشتر از روشهای سنتی است ولی این مشکل را می توان با آبیاری در هنگام شب برطرف کرد. در هنگام استفاده از آبهای شور لوله های آلومینیومی در معرض خطرخوردگی یا زنگ زدن قرار می گیرند. ضمناً باید دقت کرد که در آبیاری بارانی زمان آّبیاری را باید به نحوی تنظیم کرد تا سمومی که برای محافظت گیاه پخش شده اند قبل از آنکه موثر واقع گردند، شسته نشوند.

آبیاری زمینی:

آبیاری زیرزمینی بدین طریق صورت می گیرد که سطح ایستابی تا عمق مشخصی از خاک بالاآورده شده و یا در آن عمق تثبیت می شود. این عمق معمولاً ۳۰ تا ۷۰ سانتی متر بوده و آب از این عمق بوسیله عمل موئینه ای به منطقه ریشه ها کشیده می شود. این وضع در شرایطی امکان پذیر است که سطح ایستابی بالا بوده و یا لایه غیرقابل نفوذی، در عمق نه چندان زیاد از سطح خاک، وجود داشته باشد. وجود یک طبقه کاملاً قابل نفوذ در روی طبقه غیرقابل نفوذ (که معمولاً عمق آن حدود ۲ متر یا بیشتر است) و وجود پستی و بلندی یکنواخت و شیب متوسط از زمین از شرایط دیگر استفاده از این نوع آبیاری است. محسنات این آبیاری ممانعت از شور شدن زمین و باتلاقی شدن آن، صرفه جویی در مقدار آب، سهولت ورود ماشین آلات کشاورزی به مزرعه و امکان زهکشی و تهویه خاک در مواقعی که رطوبت زمین زیاد است، می باشد.

آبیاری
آبیاری

کیفیت آب آبیاری:

قابلیت یا مناسب بودن آب برای آبیاری به عوامل مختلف بستگی دارد ولی بطور کلی هنگام ارزیابی کیفیت آب به دوجنبه مهم زیر باید توجه کرد:

۱- در رابطه با نوع خاک: اثر نمکها بر رشد گیاه بر اساس غلظت نمک در آب نباید سنجیده شود، بلکه غلظت نمک در محصول خاک در زمان قبل از آبیار باید به عنوان معیار در نظر گرفته شود. مثلاً در خاکهای شنی اختلاف بین غلظت نمکها در محلول خاک و غلظت نمک در آب آبیاری بسیار ناچیز است حال آنکه در خاکهای نسبتاً سنگین غلظت نمک در محلول خاک قبل از آبیاری ممکن است تا ده برابر غلظت نمک در آب آّیاری برسد. لذا هر چه خاک سنگین تر یا نفوذپذیری آن کمتر باشد خطر استفاده از آبهای شور یا سدیم دار زیادتر می باشد.

۲ – در رابطه با نوع گیاه : ارزیابی کیفی آب بستگی به درجه مقاومت گیاه به شوری دارد . مقاومت گیاهان مختلف نسبت به شوری یا غلظت عناصر سمی متفاوت است . عکس العمل گیاهان به شوری بر اساس حد الکتریکی (EC) عصاره اشباه خاک سنجیده می شود . برای این منظور سطوح مخالف کاهش محصول مبنی قرارمی گیرند. مثلاً گفته می شود اگر EC عصاره اشباه کمتر از ۱۲ میلی موس بر سانتی متر باشد در اثر استفاده از این آب برای آبیاری زراعت جو هیچگونه کاهش محصولی از این بابت وجود نخواهد داشت .ولی چنانچه EC  عصاره اشباه بین ۲۱۲ تا ۱۶ میلی موس بر سانتی متر باشد در اثر استفاده از این آب محصول ۱۰% کاهش خواهد کرد .

تعیین مقدار آب آبیاری:

همچنانکه قبلاً اشاره شد هدف از آبیاری این است که رطوبت منطقه توسط ریشه های گیاه به حد ظرفیت نگهداری برسد  . گیاهان آب مورد نیاز خود را از تمام منطقه ریشه یکسان دریافت نمی کنند . و فعالیت ریشه ها در لایه سطحی خاک به مراطب بیشتر از لایه های پایینی است لذا بر حسب عمق نفوذ ریشه های گیاه در خاک میزان آب مورد نیاز نیز منفاوت است . مثلا در گیاهانی که ریشه عمیق دارند ، مانند چقندر قند ، ۶۰ درصد آب مورد نیاز از لایه های ۶۰ سانتی متری  سطحی و ۴۰ درصد بقیه از عمق ۶۰ تا ۱۲۰ ساتنی متری دریافت می شود . درحالیکه در گیاهانی که عمق ریشه کمتر می باشد مانند گندم و جو جذب آب در عمق کمتری انجام می گیرد .همچنین بهترین رژیم تهویه ، فعالیت های بیولوژیکی مواد غذایی نیز در لایه سطحی است . بنابراین به آسانی می توان درک کرد .

مباحثی دیگر از مقاله آب و آبیاری در کشاورزی:

  • عوامل مثر در انتخاب روش آبیاری
  • مدیریت آبیاری
  • اثر آب آبیاری بر خاکها
  • بازدهی آبیاری
  • موقعیت جغرافیایی و شرایط اقلیمی
  • روشهای آّبیاری سطحی:,سیلابی,غرقابی,نواری,کرتی,قطره ای,فارویی,بارانی,قطره ای,زیر زمینی
مطلب بالا چکیده‌ای از تحقیق و پژوهش اصلی میباشد جهت تهیه نسخه کامل آن از باکس زیر اقدام به خرید و دانلود نمایید
لینک خرید پژوهش مقاله آب و آبیاری در کشاورزی:
تحویل فوری و خودکار فایل با لینک مستقیم بعد از پرداخت
30,000RIAL – اضافه‌کردن به سبدخرید
تعداد صفحه: 20
قالب: فایل word
توضیحات: منبع دارد

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *