پایان نامه بررسی جایگاه زبان عربی در علوم انسانی

براساس گزارش‌های مکتوب و شفاهی و تجربه‌های عینی،  یکی از آشکارترین چالش‌های‌ ما، به ‌ویژه در شاخه‌های علوم انسانی، مشکل آموزش زبان علمی این رشته‌ها، یعنی زبان عربی است. شواهد حاکی از آن است که روش‌ها و فنون موجود در آموزش زبان عربی، پاسخگوی نیازفرگیران و استادان نیست.به نظر می‌آید که عمده‌ترین مشکل در آموزش این زبان، رویکرد یا نگاه به این زبان است، و تا زمانی که تعریف از زبان عربی و نگاه به آن تغییرنکند،  هرگونه دگرگونی در عناوین و روش‌ها و فنون، اثربخش نخواهد بود.اصل مقاله می‌خواهد به این نتیجه برسد که: با اجرای یک طرح ساده و قابل اجرا و تغییرجزئی در برنامه‌های آموزش زبان عربی وجابه‌جایی منطقی برخی عناوین و سرفصل‌ها،, می‌توان از زبان به شیوه درست و بهینه استفاده کرد و زمینه‌های ارتباط معنی‌دار فراگیران با دروس علوم انسانی را هموارکرد.پایان نامه بررسی نقش و جایگاه زبان عربی در علوم انسانی در قالب فایل ورد آماده ی ویرایش و پیرینت می باشد.

مقدمه ی پایان نامه بررسی نقش و جایگاه زبان عربی در علوم انسانی:

۱۴۰۰ سال پیش پیامبری امی در میان قومی عرب، کتابی به زبان عربی آورد که نشان نبوتش در آن نهفته بود و با همان کتاب دیگران را به هماوردی خواند؛ کتابی که عربی مبین بود و خود نیز « أَفصح من نطقبالضاد .ابزار انتقال این سفر الهی به سراسر سرزمین‌های اسلامی، زبان عربی بود؛ زبانی که آفاق را در نور دید و جان‌ها را تسخیر کرد و در کمتر از یک قرن بر زبان خرد و کلان و زن و مرد گرویده به این کیش، جاری شد.تاریخ ورود زبان عربی به فرهنگ ایرانیان به پیش از اسلام باز می‌گردد. (علی‌نیا، ۲ مرداد ۱۳۸۷). در نخستین دهه‌های ظهور اسلام ایرانیان همان‌گونه که با آغوش باز اسلام را پذیرفتند، با کمال رغبت، زبان این آیین را هم پذیرا شدند؛ واژه‌ها و اصطلاحات دینی، تاریخی، اقتصادی، سیاسی و ترکیب‌های ادبی و بلاغی این زبان به تدریج در تمام جنبه‌های زندگی فردی و اجتماعی و فرهنگی مردم رسوخ کرد – و در کمتر از دو قرن – ساختار فرهنگی ایرانیان را (در معنی عام آن) تحت الشعاع خود قرارداد، هرچند این تأثیر و تأثر به صورت مبادله دوسویه بود ولی کتاب‌ها و نوشته‌ها عموماً به زبان عربی نگاشته می‌شد؛ زبان عربی، زبان دین، فرهنگ، تجارت، سیاست و علم بود. بیشتر آثار باقی مانده از این دوره به زبان عربی است.

 

جایگاه زبان عربی
جایگاه زبان عربی

 

سیر زبان عربی در ایران

پیدایش دولت‌های کوچک و داعیه‌های قومی و نژادی، به تدریج از جایگاه سیاسی عرب و درپی آن از نقش و جایگاه زبان عربی کاست. با کاهش نفوذ سیاسی و اجتماعی اعراب، نفوذ فرهنگی و اجتماعی اعراب نیز کاسته شد؛ زبان فارسی دوباره جان گرفت، و زبان عربی گام به گام دامنه خود را مدارس و حوزه‌های علمیه کاهش، اما به عنوان زبان دین و علم، جایگاه و حرمت خود را نگاه داشت.با روی کار آمدن آل‌بویه و پیدایش دولت صفویه، دامنه کاربرد زبان عربی و در نتیجه آموزش آن محدودتر شد. بیشتر در مدارس دینی و در چارچوب دروس مرتبط با دین به کار گرفته می‌شد؛ بعدها در دوره قاجارحالتی خاص به خودگرفت، زبان عربی با زندگی اجتماعی و دنیای فرهنگی جامعه ایرانی فاصله گرفت.

جایگاه زبان عربی در نظام جمهوری اسلامی ایران

حرکت خود جوش مردم به رهبری امام فقید در بهمن ۱۳۵۷ تغییر نظام شاهنشاهی را به دنبال داشت. انقلاب شد؛ شعار انقلاب، اسلام و قران بود. زبان عربی که زبان دین و قرآن بود، باید جایگاه و نقش خویش را باز می‌یافت. پیشتازان و پیشگامان فکری این نهضت، و در رأس آنان مرحوم امام (ره)  با توجه به اهمیت زبان عربی و نقش آن در دین و فرهنگ دینی مردم در پاسخ به طعنه برخی به زبان عربی، تصریح می‌فرمایند:نگویید که لغت عربی از ما نیست؛ لغت عربی از ماست؛ لغت عربی لغت اسلام است، و اسلام از همه است.این دغدغه تنها امام نبود. مباحثات مجلس خبرگان قانون اساسی به خصوص تأکید مرحوم بهشتی در آموزش زبان عربی سزاوار توجه است. و نتیجه چندین جلسه بحث درباره زبان عربی، تصویب اصل شانزدهم قانون اساسی بود:«از آنجا که زبان قران و علوم و معارف اسلامی ، عربی است و ادبیات فارسی کاملاً با آن آمیخته است؛ این زبان باید پس ازدوره ابتدائی تا پایان دوره متوسطه در همه کلاس‌ها ودر همه رشته‌ها تدریس شود».این اصل به طور شفاف و روشن، بیانگر اهمیت زبان عربی و نقش و جایگاه آن در آموزش و فرهنگ کشور است.

نگاه پیشوایان و پیشگامان و دلسوختگان به زبان عربی

تصریح آیات قران (سوره احقاف، آیه ۲؛ سوره یوسف، آیه ۲ ؛ سوره زخرف، آیه ۳ ؛ سوره زمر آیه ۲۸). و برخی احادیث و گفتار پیشگامان این نهضت در باب آموزش زبان عربی بر کسی پوشیده نیست. بیان مرحوم مطهری (ره) که در مسائل فرهنگی بسیار باریک بین بود، دقیق است:«زبان عربی زبان یک قوم نیست، زبان اسلام است. از اهم وظایف ما این است که این زبان را حفظ کنیم هر فرهنگی، هر تمدنی اگر بخواهد زنده بماند، باید زبانش زنده بماند. اگر زبانش مرد خودش مرده است. به خدا قسم ما در مقابل زبان عربی وظیفه داریم که این زبان را حفظ کنیم، آن را نگهداری کنیم».مرحوم مطهری در سخنرانی خود با نام «ضرورت فراگیر ی زبان عربی حقیقت این امر را اینگونه بیان می‌کنند:«… ما به همان دلیلی که به قران علاقمند هستیم و به اسلام علاقمند هستیم،  نمی‌توانیم به زبان عربی که اعجاز اسلام در آن زبان و به آن زبان است، بی‌اعتنا باشیم؛ به عقیده من انسان تا خود آشنا به زبان عربی نباشد –  نمی‌گویم به طور کلی، ولی به صورت نسبی – نمی‌تواند مفاهیم اسلام را درک کند.مسئله دوم؛ لزوم ضرورت یاد گرفتن زبان عربی است که این مسئله خیلی مهم است.

گستره زبان عربی و قلمرو آن

زبان به دلیل ماهیت سیال بودنش، به خونی می‌ماند که در رگهای فرهنگ، جاری و ساری است و مایه حیات و حرکت آن است؛ زبان چون آبی است که باعث رشد و طراوت درخت مبارک فرهنگ جامعه است. زبان پایه و اساس حیات هر فرهنگ است، کلمات به زندگی ما شکل و فرم می‌دهند و روابط انسانی ما را معنی می‌بخشند. زبان بازتاب دنیای اندیشه و بودن آدمی است.  زبان عربی به دلیل پیوند ناگسستنی آن با زبان فارسی، در یکایک مظاهر فرهنگی ما خود‌نمائی می‌کند.۶۰ % تا ۷۰ %  واژه‌های پرکاربرد در زبان فارسی، ریشه عربی دارد. و به گفته مرحوم مطهری، فرهنگ ما آمیزه‌ای از دو فرهنگ جدائی‌ناپذیر، فرهنگ عربی و فرهنگ فارسی است، مظاهر ادبی ما از حافظ و سعدی و مولانا و جامی و عطار و… و دیگر آثار ادبی و علمی و هنری زبان فارسی در شکل و محتوا (دامادی، ۱۳۷۱؛ فرشید ورد، ۱۳۷۶؛ محفوظ، ۱۳۳۶).  متأثر از زبان عربی است. فرهنگ دینی و اعتقادی ما از توحید و نبوت و ایمان و تقوا و توکل و صبر و …  و اصطلاحات  فقهی خمس و زکات وحج و… سراسر به زبان عربی است، اساس و پایه این فرهنگ، دستور نامه مسلمانان «قرآن» به زبان عربی است، جمله ادعیه و روایات به زبان عربی است.

منابع

  • ارشدی ، امیر. ۲۷و۲۸/۳/۸۰٫ «جهانشمولی عربی وتاثیر ترجمه». نشریه جام جم.
  • بدری، تحسین. «نقدی بر آ موزش زبان عربی در حوزه». نشریـﮥ اندیشه حوزه.
  • الجندی ، فداء یاسر. بی‌تا. «پایداری وکارایی زبان عربی». ترجمه امیرسلمانی رحیمی. نشریه رشد آموزش  معارف اسلامی. شماره ۴۲٫
  • جباری ، مصطفی. ۱۸/۵/۷۸٫ «ابن خلدون وآموزش زبان عربی». نشریه انتخاب ۱۸/۵/۷۸٫
  • دلشاد ، جعفر. «مشکلات تدریس زبان عربی درایران». نشریه رشد آموزش معارف اسلامی. شماره ۳۸٫
  • دادفرما ، فرشته. ۱۱و۱۲/۵/۷۸٫ « زبان عربی درایران، ضرورت یک نوزایش».  گفتگو با آذر‌تاش آذرنوش. نشریه انتخاب.
  • ذکیانی، غلامرضا . «نگاهی به کتاب‌های عربی دوره دبیرستان». نشریه رشد آموزش معارف اسلامی.  شماره ۹۳٫
  • ستاریان، مهدی. «مقدمات بازنگری درآموزش زبان عربی متوسطه». نشریه آموزه. ۶،پیش شماره.
  • عبداللهی، شفیقه. «نگاهی به کتاب‌های جدید التألیف عربی متوسطه». نشریه رشد آمورش معارف اسلامی. شماره۴۳٫
  • علی نیا، بتول. «جایگاه آموزش شعر در کتاب‌های درس عربی». نشریه رشد آموزش معارف اسلامی. شماره ۹۳٫
  • علی نیا ، بتول. ۲ مرداد ۷۸٫ «چرا عربی می‌آموزیم چگونه عربی بیاموزیم». نشریه راه دانشگاه.
  • علی نیا، بتول. «قصه نویسی و جایگاه آموزش آن در کتاب عربی دوره راهنمائی».  نشریه رشد آموزش معارف  اسلامی. شماره ۴۳٫
  • الموسوی، سیدابوالحسن. «تدریس زبان عربی درمدارس» . نشریه کیهان فرهنگی. شماره ۱٫
  • مظلوم کریمخانی، فریدون. ۸ و ۱۵/۲/۷۹٫ «هست‌ها و بایدها در کتاب‌های عربی مدارس» . نشریه اطلاعات.
  • «نکات برجسته مقالات عربی ». ۱۳۷۷٫ همایش زبان عربی سال.
  • وزیری،کریم. ۳۰/۱/۷۸٫ «زبان خموش ولیکن دهان پر از عربیت گفتاری در اهمیت زبان عربی».  نشریه اطلاعات.
  • آذرشب، محمدعلـﻰ. ۱۳۷۹٫ «اللغـﮥ العربیـﮥ الحدیثـﮥ».  ؛ تهران:‌ سمت
  • آذرنوش، آذرتاش. ۱۳۷۶٫ «آموزش زبان عربـﻰ». تهران‌:‌ نشر دانشگاهی
  • اچ ، داگلا‌س. «اصول یادگیری آموزش زبان دوّم». ترجمه فهم منصور.
  • شحاتـﮥ، حسن. ۱۹۹۶٫ «تعلیم اللغـﮥالعربیـﮥ، بین‌النظریّـﮥ والتطبیق». الدار المصریّـﮥ اللبنانیّـﮥ.
  • ابن خلدون، بی‌تا. المقدمـﮥ . دار احیاءالتراث العربی.
  • دامادی، سید محمد. ۱۳۷۱٫ «مضامین مشترک در ادب فارسی و عربی».  تهران:‌ انتشارات دانشگاه تهران.
  • صفا، ذبیح‌الله. ۱۳۷۸٫ «تاریخ ادبیات ایران».  تهران:‌ انتشارات فردوس.
  • فرشیدورد، خسرو. ۱۳۷۶٫ «عربی در فارسی». تهران:‌ انتشارات دانشگاه تهران.
  • «قانون اساسی جمهوری اسلامـﻰ ایران». ۱۳۸۰٫ تهران:‌ انتشارات روزنه.
  • مجلسـﻰ، محمد باقر. ۱۴۰۳٫ «بحارالأنوار». دار إحیاء التراث العربی.
  • مطهری، مرتضی. ۱۳۶۶٫ «خدمات متقابل اسلام و ایران». تهران: انتشارات صدرا
  • محفوظ ، حسین علـﻰ. ۱۳۳۶٫ «متنبی و سعدی» چاپخانه حیدری.
  • دستور العمل وزارت آموزش و پرورش به استان‌ها، در مورد تشکیل ستاد اعتلای دروس دینی، قرآن و عربی

 

مطلب بالا چکیده‌ای از تحقیق و پژوهش اصلی میباشد جهت تهیه نسخه کامل آن از باکس زیر اقدام به خرید و دانلود نمایید
لینک خرید پژوهش پایان نامه بررسی جایگاه زبان عربی در علوم انسانی:
تحویل فوری و خودکار فایل با لینک مستقیم بعد از پرداخت
تعداد صفحه: 369
قالب: فایل word

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *