تحقیق مالکیت مافی الذمه و انواع و آثار آن

بررسی مقوله مالکیت ما فی الذمه است که با بهره‏گیری از منابع فقهی و حقوقی داخلی و خارجی نوشته شده است. این موضوع، یکی از اسباب سقوط تعهدات در حقوق ایران است و حقوقدانان آن را چنین تعریف کرده‏اند: اجتماع دو عنوان دائن و مدیون در یک شخص نسبت به دین واحد. در این مقاله کوشیده ایم ضمن معرفی مالکیت مافی الذمه و بررسی ماهیت آن  در فقه به شرایط و آثارش که شامل ارث، ضمان، غصب،وصیت، سقوط تعهد،  بالاخص در ارث و ضمان بپردازیم و به این سوال پاسخ دهیم که تفاوت مافی الذمه در هرکدام از موارد فوق به چه صورتی می باشد و چه قوانین و شرایطی را شامل می شود. تحقیق مالکیت مافی الذمه و انواع و آثار آن در قالب فایل ورد به همراه فهرست و منبع آماده برای ویرایش و پرینت میباشد.

مالکیت مافی الذمه و انواع و آثار آن

حسن عمید در فرهنگ  لغات خویش تعهد را چنین معنا می نماید: تعهد در معنای لغوی عبارت است از: عهده دار شدن، کاری را به عهده گرفتن، عهد کردن،عهد و پیمان بستن. تعهد در معنای اصطلاحی نیز مبسوط همان معنای لغوی آن است چنانچه دکتر سید حسین صفایی تعهد را چنین تعریف می کند: «تعهد به معنی عام عبارت از این است که شخصی به موجب قرارداد یا قانون انجام امر یا خودداری از انجام امری را عهده دار شود. به عبارت دیگر تعهد یک رابطه حقوقی است که به موجب آن شخص می تواند انجام امری یا خودداری از انجام امری را از دیگری بخواهد.

تعهد چیست؟

از مواردی که به آن اشاره شده است این که تعهد بر اساس قرارداد یا به موجب قانون باشد چرا که اگر تعهد بر مبنای قانون نباشد از مصادیقی که توسط مقنن برای آن تعیین کرده است خارج شده و در این صورت ضمانت اجرایی برای آن وجود نخواهد داشت. مثلاً اگر تعهد از مواردی که در قواعد عمومی قراردادها مشخص شده است تخطی کند در قبال آن هیچ ضمانت اجرایی وجود نخواهد داشت.

از دیگر وجوهی که در تعریف به آن اشاره شده است این است که امر مورد تعهد هم می تواند سلبی و هم ایجابی باشد؛ یعنی هم طرف تعهد می تواند ملزم به انجام امری شود یا به وسیله تعهد از انجام امری خوداری کند.

منشاء تحقق مالکیت مافی الذمه و شرایط آن

حقودانان ایرانی منشاء مالکیت مافی الذمه را قهری و ارادی می دانند[۱] برخی حقوقدانان حالت سومی را هم تصورکرده اند که قهری – ارادی است [۲]توضیح آن که مالکیت مافی الذمه از طریق ارث یا وصیت یا قرارداد قابل حصول است. دکتر شهیدی وصیت و حصول مالکیت از طریق آن را قهر ی- ارادی می داند زیرا اصل وصیت ارادی ولی موجب آن یعنی مرگ قهری است.

برخی حقوقدانان نیز فارغ از ورود به قهری یا ارادی بودن منشاء مافی الذمه منشاء آن را به ارث و وصیت و قرارداد تقسیم بندی کرده اند[۳]دکتر کاتوزیان نیز تقریبا همین رویه را پیش گرفته است.

آثار مالکیت مافی الذمه

این موضوع که جمع آمدن صفت دائن و مدیون در شخصی واحد مانع از اجرای تعهد است بدیهی است هیچ کس نمی تواند از خود طلبکار یا به خود بدهکار باشد[۱] اما مبنای عدم امکان اجرا تعهد چیست؟

اثر مالکیت مافی الذمه بر سقوط تعهدات

مالکیت مافی الذمه عبارت است از اینکه بر اثر فوت یکی از دو شخص که بین اینها رابطه تعهد موجود است دین یا طلب او به سبب وراثت یا وصایت به شخصی که طرف دوم تعهد است(مدیون) انتقال پیدا کند یا اینکه طلبی به اراده طلبکار به بدهکار منتقل گردد.

مالکیت مافی الذمه
مالکیت مافی الذمه

در حقوق ایران

ضمان: فرض آنجاست که ضامن مضمون له وارث مضمون عنه گردد. فرض کنیم ضامنی از کسی ضمانت کرده (مضمون عنه ) و به سبب عدم ایفای تعهد  مضمون عنه، ذمه او نزد مضمون له مشغول است. اگر مضمون له فوت کند و ضامن وارث او باشد مالکیت مافی الذمه محقق بوده و دین ساقط است .

ولی آیا ضامن می تواند به مضمون عنه مراجعه کند؟ طبق قاعده ی پیش گفته این امر ممکن است زیرا مالکیت مافی الذمه در حکم ایفا است و ضامن حق رجوع خواهد داشت .دکتر شهیدی معتقد است د این موارد ضامن قائم مقام مضمون له نسبت به دین می گردد و با این بیان رضایت و اذن مدیون نیز شرط نیست . اما در مورد ضمان تضامنی مضمون عنه باید دقت شود در این فرض هرگاه دین از ذمه ی مضمون عنه ساقط شود (به علت ایجاد مافی الذمه) چون او خود مدیون اصلی بوده است و مالکیت مافی الذمه مانند پرداخت دین توسط خود اوست ذمه ی ضامن بری می گردد مثلا اگر مضمون  عنه وارث مضمون له باشد و با فوت او مالک مافی الذمه خود شود وجهی برای رجوع مضمون عنه به ضامن وجود ندارد.

فهرست مطالب تحقیق مالکیت مافی الذمه و انواع و آثار آن:

  • مقدمه. ۱
  • ۱-۱-ریشه یابی مالکیت ما فی الذمه. ۲
  • ۱-۲-ماهیت مالکیت مافی الذمه. ۲
  • ۱-۳- تعهد چیست؟. ۳
  • –سلطه قانونی. ۴
  • ۱-۵-منشاء تحقق مافی الذمه و شرایط آن. ۶
  • ۱-۶-آثار مالکیت مافی الذمه. ۶
  • ۱-۶-۱-اثر مالکیت مافی الذمه بر سقوط تعهدات.. ۷
  • ۱-۶-۱-۱-سقوط ناقص یا نسبی. ۹
  • ۱-۶-۲-اثر مالکیت مافی الذمه در مسئولیت تضامنی. ۱۰
  • ۱-۶-۲-۱-در حقوق ایران. ۱۱
  • ۱-۶-۳-اثر مالکیت مافی الذمه بر غصب.. ۱۱
  • ۱-۶-۴-اثر مالکیت مافی الذمه بر وصیت.. ۱۱
  • ۱-۶-۵-اثر مالکیت مافی الذمه بر ارث.. ۱۲
  • ۱-۶-۵-۱-حقوق ایران : ۱۲
  • ۱-۷-دلائل موافقان حصول مالکیت مافی الذمه: ۱۴
  • ۱-۸-دلائل مخالفان حصول مالکیت مافی الذمه. ۱۴
  • نتیجه گیری.. ۱۸
  • منابع. ۱۹
مطلب بالا چکیده‌ای از تحقیق و پژوهش اصلی میباشد جهت تهیه نسخه کامل آن از باکس زیر اقدام به خرید و دانلود نمایید
لینک خرید پژوهش تحقیق مالکیت مافی الذمه و انواع و آثار آن:
تحویل فوری و خودکار فایل با لینک مستقیم بعد از پرداخت
تعداد صفحه: 19
قالب: فایل word

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *