پایان نامه بررسی منشآت خاقانی

 اگر چه خاقانی شاعری است قصیده سرا و بیشتر به سرودن شعر پرداخته است اما، نوشتن نامه ها با عنوان منشأت چیره دستی خویش را در هنر نویسندگی بر همعصران خویش و حتی دوره های بعد از خویش به خوبی نشان می دهد با مطالعه منشأت را می توان چنین نتیجه گرفت که خاقانی نه تنها شاعری بی نظیر است بلکه نویسنده ای، چیره دست است و توانسته در هر دو حوزه نثر و شعر هنرنمایی کند. منشأت خاقانی مجموعه از نامه های اوست . این نامه ها خطاب به خویشاوندان، نزدیکان، دوستان، بزرگان ایران شهریاران روزگار شاعر می باشد و متضمن فواید تاریخی، اجتماعی و ادبی بسیاری است. نثر کتاب مصنوع و دارای لغات و ترکیبات و تعبیرات عبارات مربی بسیار است.پایان نامه بررسی منشآت خاقانی در قالب فایل ورد آماده ی ویرایش و پیرینت می باشد.

مقدمه ی پایان نامه بررسی منشآت خاقانی :

در اکثر تذکره های قدیمی مثل آتشکده آذر، مجمع الفصحا، ریاض العارفین و … نام او را «ابراهیم» نوشته اند. علاوه بر آن درویش حافظ حسین ابن کربلایی تبریزی از علمای قرن دهم آذربایجان در اثر معروفش «روضات الجنان و جنات الجنان» هنگام توصیف مزار خاقانی تصریح می کند که بر سنگ مزار وی نام «ابراهیم» درج شده است. خانیکوف مستشرق معروف روسی نیز این نکته را یادآوری کرده است. علی الظاهر آنها که نام خاقانی را ابراهیم دانسته اند به این بیت وی استناد کرده اند که :زخوان معنی آرایی براهیمی برون آمد زپشت آزر علی نجار شروانیبرای خاقانی دو لقب ذکر کرده اند: یکی «حسان العجم» که توسط عمویش کافی الدین عمر عثمان به او داده شده و شاعر در تحفه العراقین به آن بدین گونه اشاره کرده :چون دید که در سخن تمامم…حسان عجم نهاد نامم.

 

خاقانی
خاقانی

سال دقیق تولد خاقانی

سال دقیق تولد خاقانی مشخص نیست. وی در اشعار خود چند بار در باب تولدش به سال پانصد هجرت اشاره کرده است و همین اشاره ها باعث شده تا بسیاری از محققان از جمله خانیکوف به اشتباه افتاده تاریخ ولادت او را سال ۵۰۰ ذکر کنند. حال آنکه به گفته غفار کندلی «منظور خاقانی از پانصد هجرت سال تولدش نه بلکه قرنی است که او در آن زندگی می کرده است…»اما زمان دقیق تر تولد خاقانی باید سال ۵۲۰ هجری باشد. مرحوم فروزانفر نیز با استناد به دلایلی چند همین سال را پذیرفته است.در باب تاریخ وفات خاقانی نیز اقوال گوناگون دیده می شود. رفاقت الله خان در مقاله ای به نام «زندگی خاقانی» این اقوال را به چهار دسته تقسیم کرده و آنچه را در این چهار دسته نمی گنجیده به طور جداگانه نقل نموده است.در این میان، دقیق ترین سند درباره تاریخ وفات شاعر کلیشه سنگ قبر اوست که در سال ۱۳۱۰ شمسی (۱۹۳۱ م ۰) از روی سنگ مزار وی تهیه شده و اینک در  موزه نظامی تاریخ ادبیات آذربایجان در باکو نگهداری می شود. طبق این سند تاریخ وفات خاقانی در ۵۹۵ هجری (خمس و تسعین و خمس مائه) بوده است.

محل دفن خاقانی:

به تصریح تمامی منابع، خاقانی در محله سرخاب تبریز در جایی که به نام «مقبره الشعرا» مشهور است دفن شده است. آذر بیگدلی در آتشکده در این باب نظرخاصی دارد. وی می نویسد : «خاقانی» در تبریز وفات یافته، در سرخاب مدفون است و چون جمعی از شعرا در جوار او مدفون اند به مقبر الشعرا مشهور است».به نظر آذر، به اعتبار دفن خاقانی در گورستان فوق، نام آن مقبره الشعرا برگزیده شده  اما غفار کندلی در این باره به درستی اظهار نظر کرده و گفته است :«این ادعا بدون شک خطاست زیرا قطران تبریزی که پیش از خاقانی می زیسته هم چنین اسدی توسی که در آذربایجان اقامت داشته در این گورستان دفن شده اند و سابقه آنها به خیلی پیش از اینها می رسد».تقی الدین علت مرگ خاقانی را «باد فتق» دانسته:«گویند به سبب اعراض اهل زمان و معارضه اثیر باد فتق پیدا کرده مدتها به آن مرض گرفتار بود. آخر الامر آن مرض جان ستان بر آن ذات شریف استیلا یافت و در شهر تبریز فی شهور اثنی و ثمانین و خمس مائه وفات کرد».

 سفرهای خاقانی

۱- به استناد به گفته های مرحوم فروزانفر، نخستین سفر خاقانی بین سالهای ۵۴۹ و ۵۵۰ روی داده است. در این ایام، خاقانی با کسب اجازه از شروانشاه اخستان برای دیدن خراسان به راه می افتد اما در ری بیمار می شود. از طرف دیگر ترکان غُز به خراسان می تازند و آن دیار را نا امن می سازند.  والی ری نیز به اصرار از خاقانی می خواهد تا از سفر منصرف شود. این عوامل همگی دست به دست هم می دهند و شاعر را تشویق به بازگشت به شروان می کنند و او در سال ۵۵۰ زمانی که شروانشاه مشغول ساختن بند باقلانی بوده به وی می پیوندد.۲- پس از مدتی در سال ۵۵۱ مجدداً خاقانی با اجازه از شروانشاه به عزم سفر حج براه می افتد. در عراق به خدمت سلطان محمد سلجوقی می رسد و در موصل نیز وزیر صاحب موصل، جمال الدین محمد بن علی اصفهانی را دیدار می کند.

شاعران معاصر خاقانی

قرن ششم یعنی روزگار خاقانی از ادوار مهم شعر فارسی است بویژه که در این قرن، شعر فارسی از محدوده اقلیمی خراسان بیرون آمد و در نواحی دیگری از جمله عراق عجم (= نواحی مرکزی ایران) و آذربایجان نیز گسترش یافت و بدین سبب خحاقانی با شاعران مشهوری در نواحی خراسان آشنا گردید. او که با شماری از این سرایندگان همعصر بود، با بعضی مشاعره و مکاتبه نیز داشت.یکی از مشهورترین شاعران معاصر خاقانی، جمال الدین عبدالرزاق اصفهانی است که به سبب آشنایی با هنر نقاشی، به جمال نقاش شهرت داشت. و از قصیده سرایان برجسته قرن ششم در ناحیت عراق عجم محسوب می شود. وی سفری نیز به منطقه آذربایجان داشته و شهر گنجه را ستوده است. او پس از انتشار قصیده هجو اصفهان، منسوب به خاقانی و توطئه مجیر الدین بیلقانی در این باب، قصیده ای خطاب به خاقانی سرود با این مطلع :کیست که پیغام من به شهر شروان برد یک سخن از من بدان مرد سخندان برد. جمال الدین در این قصیده تعریضی رندانه و طنز آلود نسبت به خاقانی دارد و دعویهای او درباره تفوق توان و قدرت شاعریش را مورد تردید قرار می دهد و می سراید :دعوی کردی که نیست مثل من اندر جهان  که لفظ من گوی نطق زقیس و سحبان برد

سبک شعر خاقانی

 خاقانی بدون شک در شاعری دارای مکتب خاص و شیوه بدیع و تازه و ابتکاری است، و بیشتر تذکره نویسان نی زاو را مبتدع و مبتکر خوانده اند. اگر او در آغاز شاعری پیرو شاعران سبک خراسانی مانند عنصری و سنائی بوده، بعداً خود دارای سبکی ممتاز و خاص شده و دیگران از او تقلید کرده اند. او برای افکار و اندیشه های تازه و بدیع خود، ترکیبات و تعبیرات مخصوصی ساخته که در شعر دیگران دیده نمی شود.در اینجا مناسب است که نوشته استاد فقید فروزانفر را درباره سبک خاقانی از سخن و سخنوران نقل کنیم که بهترین معرف سبک شاعر است: «توانائی او در استخدام معانی و ابتکار مضامین از هر قصیده او پدید است… آن معانی و مضامینی که قدما از نظم کردن آن به واسطه وجود زمینه های روشن تر تن زده یا بر آن ظفر نیافته بودند به نظم در آورده و در عرصه شاعری روش و سبک جدید به ظهور آورد که مدتها سرمشق گویندگان پارسی به شمار می رفت.»شعر خاقانی دارای صلابت و فخامت و استواری، و در بسیاری از موارد نیز ساده و یکدست و روان، حتی به زبان محاوره نزدیک است، و اشعارش فراوان به مثل در آمده است. و به خلاف بعضی از شاعران قرن ششم هجو و ناسزا و هزل در شعر کم دارد.

 

فهرست مطالب

   عنوان                                                                                            صفحه

مقدمه………………………………………………………………………………………………………………………………………… ۳

  1. زندگینامه……………………………………………………………………………………………………………………………. ۴
  2. مذهب و گرایشهای صوفیانه………………………………………………………………………………………………… ۱۴
  3. شاعران معاصر خاقانی………………………………………………………………………………………………………… ۲۰
  4. ممدوحان…………………………………………………………………………………………………………………………… ۲۴
  5. سبک شعر خاقانی………………………………………………………………………………………………………………. ۲۵

نامه به شمس الدین……………………………………………………………………………………………………………………. ۲۹

نامه به سراج الدین…………………………………………………………………………………………………………………….. ۳۳

نامه به عصمه الدین……………………………………………………………………………………………………………………. ۳۸

نامه به ظهیر الدین……………………………………………………………………………………………………………………… ۴۵

نامه به مبارز الدین…………………………………………………………………………………………………………………….. ۴۸

توضیحات به شمس الدین …………………………………………………………………………………………………………. ۵۳

نثر روان نامه به شمس الدین………………………………………………………………………………………………………. ۶۴

توضیحات به عصمه الدین …………………………………………………………………………………………………………. ۷۰

نثر روان به عصمه الدین…………………………………………………………………………………………………………….. ۸۳

توضیحات به ظهیرالدین…………………………………………………………………………………………………………….. ۹۰

نثر روان نامه به ظهیر الدین………………………………………………………………………………………………………. ۱۰۱

توضیحات به مبارزالدین……………………………………………………………………………………………………………. ۱۰۷

نثر روان نامه به مبارز الدین ……………………………………………………………………………………………………… ۱۱۲

 

فهرست مطالب

    عنوان                                                                                           صفحه

فهرست آیات و احادیث……………………………………………………………………………………………………………. ۱۲۶

فهرست عبارتهای عربی…………………………………………………………………………………………………………….. ۱۲۷

فهرست لغات و واژه ها…………………………………………………………………………………………………………….. ۱۲۸

فهرست اعلام و کسان………………………………………………………………………………………………………………. ۱۴۰

فهرست مکانها و جایها……………………………………………………………………………………………………………… ۱۴۰

فهرست منابع و مأخذ……………………………………………………………………………………………………………….. ۱۴۱

 

فهرست منابع  وماخذ

  • نصرالله ، ارمغان صبح ، انتشارات جام ، تهران ، چاپ اول ۱۳۷۵
  • انوری حسن ، فر هنگ کتایات سخن،  انتشارات  سخن تهران
  • برزگر خالقی محمد رضاومحمدی ومحمدحسین، مرثیه خوان  مدائن ، اتشارات  زوار تهران ، چاپ اول  ، ۱۳۷۹
  • بندریگی محمد ۸مترجم المنجد
  • ثروت منصور،غیاث اللغات، امیرکبیر، تهران ،چاپ اول ۱۳۶۳
  • ثروت منصور،فرهنگ کنایات انشارات سخن ،تهران، چاپ سوم ، ۱۳۷۹
  • جبران مسعود مترجم : انزابی نژاد رضا،الرائد،انتشارات آستان قدس رضوی مشهد  چاپ اول  ۱۳۷۲
  • حسینی دشتی سیدمصطفی،معارف ومعاریف،موسسه فرهنگی آراء،چاپ اول۱۳۶۹
  • خلف تبریزی محمد حسین ، برهان قاطع
  • دهخدا،علی اکبر، لغت نامه
  • سجادی ،سیدضیاء الدین ،شاعرصبح ،انتشارات سخن ،تهران ،چاپ سوم ۱۳۷۴
  • سجادی،سیدضیاء الدین ، مجموعه نامه های خاقانی شروانی  انتشارات  دانش سرای عالی تهران ۱۳۴۶
مطلب بالا چکیده‌ای از تحقیق و پژوهش اصلی میباشد جهت تهیه نسخه کامل آن از باکس زیر اقدام به خرید و دانلود نمایید
لینک خرید پژوهش پایان نامه بررسی منشآت خاقانی:
تحویل فوری و خودکار فایل با لینک مستقیم بعد از پرداخت
تعداد صفحه: 103
قالب: فایل word

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *