تحقیق بررسی مضامین شعری وصال شیرازی

محمدشفیع شیرازی(۱۱۹۷-۱۲۶۲ ه‍.ق/ ۱۷۸۳-۱۸۴۶ م) فرزند محمد اسماعیل، ملقب به میرزا کوچک متخلص به وصال و کنیه‌اش ابومحمد و ابواحمد، از شعرا، ادیبان و خوشنویسان معروف شیرازی در سده سیزدهم هجری بود.او گاهی آثار خوشنویسی خود را با امضاء “میرزا کوچک” و گاهی با نام “وصال شیرازی” رقم می‌زد.وصال نزد دایی خود با مقدمات نویسندگی و کتابت و ادب فارسی و مقدمات عربی آشنا شد و در سایه ی استعداد باطنی و سعی و تلاش خود در خط و شعر رشدی به سزا یافت، هر چند دایی او، او را از پیرامون شعر گشتن و به دنبال شعر رفتن برحذر می داشت اما او به شعر می پرداخت. وصال در این دوران تخلص “مهجور” را برای خویش برگزیده بود ولی پس از تکمیل معلومات ادبی و عربی و حکمت و دیگر علوم زمان نزد حکما و دانشمندان عصر، متمایل به عرفان شد، ابتدا از مجالست چند تن از عرفای دوران بهره مند گردید تا سرانجام دست ارادت به حاج میرزا ابوالقاسم شیرازی متخلص به “سکوت” داد و تا آخر عمر مبارک مراد و شیخ خود دست از دامن این عارف بزرگ برنداشت. و همین شیخ بود که تخلص “وصال” را به جای مهجور برای وی برگزید.تحقیق بررسی مضامین شعری وصال شیرازی در قالب فایل ورد آماده ی ویرایش و پیرینت می باشد.

مقدمه ی تحقیق بررسی مضامین شعری وصال شیرازی:

وصال دو روز ایام هفته را صرف تدریس به عموم می‌کرد. در سن شصت و چهار سالگی چشمش به آب مروارید مبتلا شد و یکسال نابینا بود. پس از آن طبیبی از کرمانشاه چشمش را میل زد و چشمش معالجه شد. وصال چنان به مطالعه عشق داشت که بعد از معالجه چشم فوراً مطالعه را از سر گرفت و همین امر باعث شد مجدداً نابینا گردد. در رجب ۱۲۶۲ ه‍.ق درگذشت و در بقعه شاهچراغ در شیراز، در جوار مدفن مرشد خود میرزای سکوت مدفون شد.وصال از بزرگترین شاعران و ادیبان سده سیزدهم هجری است. دیوان اشعار او نزدیک به سی هزار بیت دارد. وصال در مرثیه سرایی از تمامی شعرا گوی سبقت را ربود. از سروده‌های وی دیوان شعر و مثنوی “بزم وصال” است و اتمام مثنوی “فرهاد و شیرین” وحشی بافقی است که ناتمام مانده بود. او همچنین “اطواق الذهب” اثر زمخشری را به فارسی ترجمه کرده است.وصال همه خطوط متداول را خوش می‌نوشت. آثار متعددی از او در خط نسخ٬ نستعلیق و شکسته‌نستعلیق موجود است؛ ولی در خط نسخ بیش از سایر خطوط مهارت داشت و در این خط علاوه بر استواری، ملاحت و لطافت خاصی داشت.

 

وصال شیرازی
وصال شیرازی

معیشت وصال شیرازی:

پس از سفر فتحعلی شاه قاجار به شیراز، بزرگان شیراز به اصرار فراوان وصال را نزد شاه بردند و شاه هم  پس از ملاطفت بسیار به وی گفت: وصال در کمال اسراف کرده است و گویی بهره چندین مرد دانشمند را کسب کرده باشد. باید به تهران بیاید و شیراز را ترک کند تا همگان از فیض او بهره مند شوند. به همین ترتیب شد که برای وی مستمری(حقوق) سالی یکصدوچهل تومان از سوی آن پادشاه برایش مقدر شد و هر چند که برای این مستمری مورد حسادت مردم واقع گردید ولی خود او این مبلغ را کافی نمی دید و حتی اهانتی به مقام خود می دانست.وی خود را چنان عزیز می داشته که حاضر نبود خود را در بر هر سفله ای زبون سازد و همین طور هم بود او در شعر خود درخواست تقاضایی از کسی نکرده است و اگر مدحی هم کرده است و یا مدیحه ای هم سروده ظاهرا آنها را محملی برای اظهار قدرت و توانایی خود ساخته است و به شیوه ی شاعران کهن خواسته مدایحی بسراید.

آثار وصال شیرازی:

از وصال جز دیوان شعر آثاری چون: کتابی در حکمت و کلام به نثر و نظم، کتابی در گفتار حکیم فارابی در علم موسیقی، دیگر دفتری در ادبیات و قوانین عروض و کتابی در تفسیر احادیث قدسی به نظم و نثر به نام سفینه، کتاب صبح وصال به شیوه ی گلستان  سعدی و اطواق الذهب زمخشری به دست آمده است.

در وصف اخلاق وصال شیرازی:

وی مردی حکیم، فرزانه، دانشمند، هنرمند، شاعر و موسیقی دان بود. امّا شاعری بود که هرگز در طول حیات خود دهان به هجو کسی نگشوده بود و هر چه می گفت اگر چه برخی مدیحه و ستایش بود امّا مشحون از نکات برجسته اخلاقی و تربیتی و عرفانی و پر از بی نیازی و بلندی طبع بود همراه با نگرشی فیلسوفانه. او به جهان اطراف خویش متفکرانه می نگریست و در هر چیز جلوه کمال حق را مشاهده می کرد. گذران زندگانیش از راه نوشتن کلام الله می گذشت. او در حدود شصت وهفت جلد قرآن نوشته است که از نظر هنری هر یک گنجینه ای بس عظیم به شمار می آید هر چند خود، شاعری زبان آور و نامی است امّا شاعری را یک نوع عذاب روحی و شرم ساری می دانسته و به دنبال این کار در ضمن قصایدش بسیاری از جاها، شاعری را مذمت کرده، مدح گفتن را گدایی خوانده است و شاعر را پست و دون همّت معرفی کرده است.

سبک شعری وصال شیرازی:

وصال پیروی از سبک‌های دیرین را به اوج خود رسانده و در این پیروی از استادان پیشین در حد کمال است. تقریبا در هر شعر این شاعر دانشمند می‌توان نشانه‌هایی از هنر شاعران نامدار دیرین را یافت. در دیوانش می‌توان غزل‌هایی را دید که با آثار سعدی و حافظ هم‌سنگی می‌کند. آثار وی که در حدود پانزده‌هزار بیت می‌شود معمولا حالت غنایی دارند. دو مثنوی او یکی “بزم وصال” نام دارد که یک درس‌نامه‌ی کامل اخلاقی به شعر است و آن را با کمک مصطفی‌قلی‌خان آفریده است و مثنوی دیگر بخش پایانی داستان “فرهاد و شیرین وحشی بافقی” است. مشاهده‌ی سبک رمنتیک سده‌ی ۱۸ در فرهاد و شیرین این شاعر قابل توجه است. از دیگر ویژگی‌های سبکی وصال استفاده از سنت‌های کلاسیک به‌ویژه عرفان است. هرچند که قصیده‌هایش غالبا از رویدادهای واقعی بازتابیده‌اند؛ اما مرثیه‌های وصال نشانه‌ی استادی کامل او در این رشته است.

منابع:

  • بیانی، مهدی. احوال و آثار خوشنویسان. انتشارات علمی. چاپ دوم. تهران ۱۳۶۳ش.
  • یساولی، جواد. پیدایش و سیر تحول هنر خط. انتشارت یساولی، چاپ دوم ۱۳۶۰ش.
  • پایگاه شهر زیبای فرهنگ و هنر ایران شیراز
  • فضایلی، حبیب‌الله. اطلس خط، انتشارات مشعل اصفهان. چاپ دوم، اصفهان۱۳۶۲ش.
  • شکیباپور، عنایت‌الله. اطلاعات عمومی. چاپ هفتم، کتابفروشی اشراقی، ۱۳۴۸ش
  • در گاهی، حسین؛ انواری، محمد جواد؛ طالعی، عبدالحسین؛ شورش در خلق عالم، مرتضی حاجی علی فرد و حمید اجتماعی، تهران، وزارت فرهنگ وارشاد اسلامی، بهار ۱۳۷۸، دوم.
  • شیخ مفید داور؛ مرآت الفصاحه(تذکره شاعران فارسی)، محمود طاووسی، شیراز، نوید شیراز، ۱۳۷۱، اول.
  • طاووسی، محمود؛ دیوان کامل وصال شیرازی، شیراز، نوید شیراز، ۱۳۷۸، اول.
  • رپیکا، یان؛ کلیما، اتاکار؛ بچکا، ایرژی؛ تاریخ ادبیات در ایران، ترجمه: کیخسرو کشاورزی، بی جا، نشر گوتمبرگ و جاویدان خرد، ۱۳۷۰، اول.

 

 

مطلب بالا چکیده‌ای از تحقیق و پژوهش اصلی میباشد جهت تهیه نسخه کامل آن از باکس زیر اقدام به خرید و دانلود نمایید
لینک خرید پژوهش تحقیق بررسی مضامین شعری وصال شیرازی:
تحویل فوری و خودکار فایل با لینک مستقیم بعد از پرداخت
تعداد صفحه: 31
قالب: فایل word

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *