تحقیق بررسی انحرافات دینی در اشعار خیام نیشابوری

واژه انحراف از کج شدن و پیچ خوردن راه گرفته شده است به گونه ای که شخص یا مجموعه ای، مسیری را برای پیمودن انتخاب ولی به تدریج یا ناگهانی و یک باره از مسیر خارج و به سمت و سوی دیگر ادامه ی طریق می دهد خواه این انحراف به چپ باشد یا به راست. در زمان خیام  که یکی از نامدارترین شعرای قرن پنجم هجری می باشد.فرقه‌های مختلف سنی و شیعه، اشعری و معتزلی سرگرم بحث‌ها و مجادلات اصولی و کلامی بودند. فیلسوفان پیوسته توسط قشرهای مختلف به کفر متهم می‌شدند. تعصب، بر فضای جامعه چنگ انداخته بود و کسی جرئت ابراز نظریات خود را نداشت – حتی امام محمد غزالی نیز از اتهام کفر در امان نماند. اگر به سیاست‌نامه خواجه نظام‌الملک بنگریم، این اوضاع کاملاً بر ما روشن خواهد بود. در آن جا، خواجه نظام همه معتقدان به مذهبی خلاف مذهب خود را به شدت می‌کوبد و همه را منحرف از راه حق و ملعون می‌داند.تحقیق بررسی انحرافات دینی در اشعار خیام نیشابوری در قالب فایل ورد آماده ی ویرایش و پیرینت می باشد.

مقدمه ی تحقیق بررسی انحرافات دینی در اشعار خیام نیشابوری:

در سیره مسلمانان ، به ویژه شیعه ، این مساله همواره وجودداشته است که دین و اعتقادات خود را بر پیشوایان عرضه می کردندو از صحت و سقم آن با خبرمی شدند . در تاریخ آمده است : علی بن جعفر با محاسن سفید خدمت امام جواد (ع) شرفیاب شد و اعتقادات خود را بر آن حضرت عرضه کرد و گفت : اگر مشکلی در آن وجود دارد، اصلاح کنید . امام نیز برآن مهر تایید نهاد . متاسفانه درجامعه کنونی ما دو چیز تا حدودی فراموش شده است :۱- برخی از مردم ، بویژه نسل جوان ، در پی اخذ مبانی صحیح دین نیستند ، به آن اهمیت چندانی نمی دهند و حرف غیرمتخصصان را گوش می کنند . نتیجه این کار سست شدن اعتقاد و بی تفاوت شدن آنان دربرابر مبانی اصیل دین است .۲- متاسفانه هرکس به خود اجازه می دهد در باره دین و مسایل دینی اظهار نظر کند و به راحتی خیلی ازمسائل دینی را در نوشتارو سخنرانی ها مطرح کند و به رد یا قبول آن پردازد .این موارد مخالف صریح تعالیم دینی اسلام است . در مورد اول قرآن می فرماید : (و لاتقف مالیس لک به علم)در مورد دوم پیامبر (ص) فرمود : «من افتی الناس بغیر علم فلیتبوء مقعده من النار»

 

خیام نیشابوری
خیام نیشابوری

چه کسی می تواند در مورد مسائل دینی اظهار نظر کند؟

کسی می تواند در مسایل دینی اظهار نظر کند که به اصطلاح فقها«شم الحدیث » داشته باشد ; یعنی تمام زوایای یک حدیث رابفهمد . زمان مدور حدیث ، جو سیاسی اجتماعی حدیث ، مکان حدیث ،افراد مستمع حدیث و دهها مساله دیگر را باید به خوبی بداند ;مثلا در حدیثی از پیامبر اسلام (ص) آمده است : «اختلاف امتی رحمه » امروزه بسیاری برای توجیه احزاب و گروههای سیاسی به این حدیث تمسک می کنند و اختلاف در دین را به عنوان بحث قرائتهای جدید از دین در جامعه مطرح می کنند . در حالی که اگر به تفسیرصحیح این حدیث مراجعه و در آن دقت شود ، منظور چیزی دیگری است. امام صادق (ع) می فرماید : منظور از اختلاف ، آمد و رفت مردم نزد پیامبر (ص) است که در مورد آیه «نفر» مطرح شده است ;یعنی مردم از شهرهای مختلف خدمت پیامبر (ص) می آمدند و مسایل دینی را یاد می گرفتند و سپس نزد قوم خویش برمی گشتند . پیغمبر (ص) فرمود : این آمد و رفتها از رحمت الهی است . امام صادق (ع) فرمود : در دین اختلافی نیست . دین یک چیز است . پس قرائت جدید از دین معنی ندارد .

مهمترین کار برای متخصص در علم دین

به جرات می توان گفت : مهمترین کار برای متخصص در علم دین معرفت آیات و روایات فقهی است . متخصص باید خوب تفحص کند تا به معنای لغوی و عرفی مفردات آیه و روایات پی برد و نیز بر قرائن موجود که می تواند کلمه یا جمله را از معنی حقیقی اش به معنی دیگر برگرداند . واقف گردد . باید روایتهای معارض را به دست آورد و به شان نزول آیات و کیفیت استدلال و تمسک ائمه معصومان(علیهم السلام) به آیات قرآن توجه داشته باشد ; به عبارت دیگر، متخصص باید با انس با روایات رسیده از معصومان (علیهم السلام) و نیز انس با طرز بیان و لسان آنها و چگونگی گفتگو و خطابات آنها ، ملکه توانائی فهم مقاصد آیات و روایات را پیدا کند .داودبن فرقه می گوید : از امام صادق (ع) شنیدم که می فرمود :شما فقیه ترین مردم هستید ، اگر معانی کلام ما را بشناسید ، زیراکلام گوینده می تواند بر معانی حمل متعدد شود .

انحرافات دینی در زمان خیام نیشابوری:

در زمان خیام فرقه‌های مختلف سنی و شیعه، اشعری و معتزلی سرگرم بحث‌ها و مجادلات اصولی و کلامی بودند. فیلسوفان پیوسته توسط قشرهای مختلف به کفر متهم می‌شدند. تعصب، بر فضای جامعه چنگ انداخته بود و کسی جرئت ابراز نظریات خود را نداشت – حتی امام محمد غزالی نیز از اتهام کفر در امان نماند. اگر به سیاست‌نامه خواجه نظام‌الملک بنگریم، این اوضاع کاملاً بر ما روشن خواهد بود. در آن جا، خواجه نظام همه معتقدان به مذهبی خلاف مذهب خود را به شدت می‌کوبد و همه را منحرف از راه حق و ملعون می‌داند.افسانه‌هایی چند پیرامون خیام وجود دارد. یکی از این افسانه‌ها از این قرار است که خیام می‌خواست باده بنوشد ولی بادی وزید و کوزه میش را شکست. پس خیام چنین سرود:ابریق می مرا شکستی، ربی   بر من در عیش را ببستی، ربی.من مِی خورم و تو می‌کنی بدمستی خاکم به دهن مگر کهمستی، ربیپس چون این شعر کفرآمیز را گفت خدا روی وی را سیاه کرد. پس خیام پشیمان شد و برای پوزش از خدا این بیت را سرود:ناکرده گنه در این جهان کیست بگو!  آن کس که گنه نکرد چون زیست بگو!من بد کنم و تو بد مکافات دهی  پس فرق میان من و تو چیست بگو!و چون اینگونه از خداوند پوزش خواست رویش دوباره سفید شد. البته جدا از افسانه‌ها در اینکه این دو رباعی بالا از خیام باشند جای شک است.

اظهار نظرها درباره ی خیام:

بعضی او را به عنوان یک شاعر حکیم عارف‌منش و بعضی دیگر او را به عنوان یک شاعر بی‌اعتقاد به همه چیز و مادی‌اندیش محض معرفی کرده‌اند. نجم‌الدین رازی و دو سه نفر دیگر با توجه به محتوای الحادی رباعیات خیام اظهارنظرهایی منفی درباره او دارند. در مقابل، کسانی دیگر در صدد تبرئه او برآمدند و رباعیاتی از قول او ساختند، که حاکی از پشیمانی و توبه او باشد. کسانی هم– بیشتر در دوره معاصر– درصدد برآمدند که بگویند اصلاً این رباعی‌ها از خیام نیست، و از شخص دیگری به همبن نام است. نجم‌الدین رازی به عنوان نخستین فرد، در کتاب خود (مرصاد العباد) اشاره‌های بسیار تند و صریح نسبت به خیام دارد و با توجه به محتوای رباعیات او می‌گوید که این آدمی بوده است مادی‌مآب و دارای انحراف فکری، و دو رباعی به عنوان شاهد از او نقل می‌کند و می‌گوید که اینها شعرهایی است حاکی از بی‌اعتقادی نسبت به مبانی دینی و یکی از آنها این است:دارنده چو ترکیب طبایع آراست   از بهر چه او فکندش اندر کم‌وکاست.گر نیک آمد، فکندن از بهر چه بود  ور نیک نیامد این صور عیب که راست؟می‌گوید؛ خیام باتوجه به این سروده اعتقاد دارد که خدا ما را خلق کرد. اگر یک ترکیب خوبی از آفرینش هستیم، پس چرا ما را در «کم‌ وکاست» یعنی رنج و محنت انداخت؟ اگر هم ترکیب بدی هستیم، پس تقصیر کیست؟ کسی که ما را خلق کرده در واقع این‌طور خلق کرده، ما که خود به اراده خود نیامدیم، به اراده خود ساخته نشدیم، پس تقصیری نداریم و مجازات هم درباره ما و عذاب ما معنی پیدا نمی‌کند.

منابع:

  • -بررسی شعر فارسی، ناصر نیکوبخت، انتشارات سمت، چاپ دوم . سال ۱۳۸۶
  • -تحلیل اشعار خیام، مشیت علائی، انتشارات اختران، اسفند ۱۳۸۵
  • – انحرافات دینی دراشعار، عبدالعلی دستغیب، انتشارات آمیتیس، سال ۱۳۸۵

 

مطلب بالا چکیده‌ای از تحقیق و پژوهش اصلی میباشد جهت تهیه نسخه کامل آن از باکس زیر اقدام به خرید و دانلود نمایید
لینک خرید پژوهش تحقیق بررسی انحرافات دینی در اشعار خیام نیشابوری:
تحویل فوری و خودکار فایل با لینک مستقیم بعد از پرداخت
تعداد صفحه: 22
قالب: فایل word

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *