تحقیق ارتداد ،اسلام و حقوق بین الملل رشته حقوق

ارتداد در دین اسلام از جمله مقولاتی است که تقابل آن با آزادی عقیده به عنوان یکی از وجوه آزادی در حقوق بشر موجبات مهیا شدن ایراداتی را فراهم آورده است وایجاد شبهاتی کرده است .این در حالی است که دین اسلام با توان استدلال و ظرفیت بالای فرهنگی که دارد به راحتی می تواند به حل تضاد این مقوله با موضوع آزادی عقیده در حقوق بشر نماید .ارتداد در برخی کتب و منابع فقهی به عنوان حد معرفی شده است و در برخی کتب دیگر و مبتنی بر نظر فقها و علماء دیگر ارتداد جزء حدود نیست و میتوان آنرا در دسته تعزیرات محسوب نمود.اگر اثبات کنیم که ارتداد تعزیر است و نه حد آنگاه حاکم شرع (ولی فقیه زمان) میتواند تعزیر را متناسب با شرایط جامعه حکم دهد و راه حل این تقابل صورت می گیرد. تحقیق ارتداد ،اسلام و حقوق بین الملل رشته حقوق قابل ااستفاده برای تکمیل پایان نامه و روش تحقیق میباشد.

 مقدمه:

بشر در طول اعصار و اقران ، شرایط و تجربیاتی گوناگون مشاهده و پشت سر نهاده است . از عصر حجر گرفته تا عصری که انسان آتش افروختن را می آموزد و چگونگی حفظ بقای خود در این گیتی پهناور و دوره ای که نیاز جمعی زیستن را حس می کند و نیازهای مادی خویش را مرتفع می سازد ،  همچنین ادامه دارد تا به عصر ادیان بشر می رسد ، دوره ای که انسان مدعی است ؛ به بلوغ فکری رسیده است و نیازهایش به نیازهای معنوی متعالی گشته است.آزادی و عدالت، گل های سرسبد نیازهای معنوی بشر است که در طول زمان انسان را به تلاش و همت در راه دستیابی به آنان واداسته است و کرامت  وشرافت انسانی را برای وی به ارمغان آورده است .کرامت انسانی و عزت نفس چنان شأنی به بشر می بخشد که تابوهای برتریت نژادی ، قومی و دینی را بی هیچ واهمه ای در هم می شکند و انسان ها را از هر نژاد و قوم و مذهبی در کنار یکدیگر قرار می دهد و شمشیر عدالت و آزادی را بر فرق یا وه گویانی که فرعون وار خود را برتر و والاتر از نوع بشر می دانند و آنان را وادار به سجده در مقابل خود کرده اند فرود می آورد .این شوق در رفتار بشر زمانی که با آموزه های دین اسلام همراه  می شود ،مقاومت در برابر فرعون ها و برتری جوییهای حکام طغیان گر ، رنگ و بویی ربانی به خود می  گیرد، چرا که اعتقاد به دنیای  و آخرت و شوق دیدار عاشقانه حضرت حق و آفریدگار گیتی ، طعمی از سر اعتقاد و یقین قلبی به لذت مبارزات آزادی جویانه بشر می افزاید .

سالیان دراز مبارزات بی امان بشر ، زمینه ای انسان جهت رشد و تعالی بشر فراهم آورد.زمینه ای که مشتمل بر اصولی بود که انسان را از استبداد و خودکامگی رهانید ، اصولی که تحت ضمانت اجرای حقوق بین المللی  ، ([1] منظور از ضمانت اجرای حقوق بین المللی ، تأیید و تصویب قاطعی که حقوق بشر در مجمع عمومی سازمان ملل از ملل گوناگون دریافت نمود .) حقوق بشر نام دارد و آن حقوقی است که عمده ترین حقش ، حریم آزادی برای یکایک انسانهاست . حقوق بشر در اصلِ آزادی هر انسانی را ذی حق می داند که آزادی بیان ، آزادی عقیده ،‌آزادی مذهب ، آزادی فکر و آِزدی وجدان داشته باشد .شادمانی وصف ناپذیری در دل مسلمانان واقعی نقش می بندد چرا که آزادی بشر در راستای اهداف اسلام است .اسلام در ظهورش  ، ریسمانی شد تا انسان را از چاه ظلمانی کفر و جهالت به در آرد و آزاد نماید . حجاز جاهلیت در اسارت افکار پوسیده و جاهل منشانه اش غوطه ور بود که نوید آزاد بخش اسلام آنرا از اسارت جهل و نادانی بیرون کشید  و آزاد ساخت. اسلام در زمان خود پیش قراول آزادی بود ، مایه سعادت انسانها   و موجب فخر مسلمانان بود،  اما امروز نگاه دیگران به اسلام و مسلمانان  به گونه ای دیگر است، آنرا با آزادی غریبه می دانند و برخی مسلمانان در برخی جوامع مسلمانی خود را  پنهان می کنند ،  چرا چنین است؟!  چگونه چنین شد ؟

فکر و اندیشه انسان سیال و روان است و یکجا ساکن نیست .  هر تفکری در گذر ایام زنگار به خود می گیرد و آرام آرام بوی کهنگی آنرا می توان حس نمود. اندیشه اسلامی نیز از این اصل فراگیر، مستثنی نیست، بدین جهت قرآن که مجموعه الهامات از سوی پروردگار بر صاحب اندیشه اسلامی ( محمد رسول ا… ) است ، تاکیدی موکد بر نوسازی و به روز نمودن اندیشه اسلامی از طریق اجتهاد  و جهد خاصانه دین ، دارد . همچنین امام صادق (ع) می فرماید ؛ ” لیست العبادة الصلوة و الصوم ، انما العبادة التفکر فی امر الله”    عبادت ، زیاد نماز خواندن و روزه گرفتن نیست ، همانا عبادت ، اندیشیدن و تفکر نمودن در امر خداست . به صراحت این امام معصوم پیروان و ره پویان را دعوت به اندیشیدن در امر خدا که همانا مراد دین اسلام است ، می نماید . اگر قرار بود که تغییری در برداشت تفکر اسلامی و اندیشه دینی در گذر ایام صورت نگیرد  که دعوت به اندیشیدن نمی کردند  ، آن هم تا این درجه که ارزشی بالاتر از نماز و روزه ، برای آن قائل شوند. اندیشیدن و تفکر نمودن  است که موجب قوام یک اندیشه می شود ، به دیگر سخن آنکه جاری شدن اندیشه ها  در وجود یک اندیشه ،  آنرا پایدار خواهد نمود.  این اندیشیدن است که می تواند  تئوری و اندیشه اسلامی  را از تقابلات احتمالی با مناسبات خاص هر مقطع زمانی رها سازد و به روز نمودن دین و همچنین اشاعه بیشتر آنرا در دستور کار عموم  مسلمین قرار دهد.

بخش هایی از تحقیق ارتداد
بخش هایی از تحقیق ارتداد

ارتداد و مرتد:

«ارتداد» کلمه ای است که بر وزن افتعال و ریشه آن عبارتست از « ر – د» که در لغت به معنای رجوع کردم و بازگشتن از چیزی است.اسم مصدر این کلمه «ردّه» می باشد که برخی اوقات از این کلام نیز در تحقیقات به جای ارتداد استفاده می شود (علی اکبر دهخدا ، لغت نامه).« مرتد» کلمه ای است بر وزن مفعل، اسم فاعل ارتداد و به معنای رجوع کننده می باشد.چنانکه دهخدا در لغت نامه خود درباره ارتداد مرقوم می دارد؛ «ارتداد عبارتست از خارج شدن از مذهب اسلام». همچنین دکتر جعفری لنگرودی در لغت نامه خود پیرامون ارتداد این گونه می نگارد؛ « نوعی از فساد عقیده ی سیاسی است و آن عبارت است از خروج مسلمان از دین اسلام» (دکتر محمد جعفر جعفری لنگرودی – ترمینو لوژی حقوق – چاپ سیزدهم – ص 27) بنابراین، در اصطلاح فقهی، ارتداد را ترک دین و خروج از دین اسلام گویند و مرتد را فرد مسلمانی می دانند که از دین خارج شود و روی برگرداند و یا به دیگر سخن آنکه ترک دین اسلام گوید، چه به دینی دیگر درآید و چه هیچ دینی را انتخاب نماید.شیخ طوسی از دانشمندان مکتب تشیع پیرامون ارتداد بیان می دارد ؛ «ارتداد عبارت است از کافر شدن پس از پذیرش اسلام، خواه شخص از ابتدا مسلمان بوده بعد مرتد شده و یا پیش از آن کافر بوده و بعد مسلمان شده و سپس کافر گشته است.» (شیخ ابو جعفر طوسی المبسوط فی فقه الامامیه – ج 7 – ص 282. همچنانکه در ادامه کتاب بیان خواهیم داشت، این دانشمند بزرگ در حقیقت در تعریف خویش به دو نوع مرتد فطری و ملی اشاره کرده است. اگر شخص از ابتدا مسلمان بوده و بعد مرتد شده باشد، مرتد فطری گویند ولی اگر پیش از آن کافر بوده و بعد مسلمان شود و سپس کافر گردد وی را مرتد ملی نامند)محقق حلی در کتاب شرایع الاسلام خود در تعریف ارتداد اینگونه می نگارد؛‌« المرتد و هو الذی یکفر بعد الاسلام» بدین معنا که ارتداد عبارتست از کفر بعد از ایمان. همچنین راغب اصفهانی یکی دیگر از دانشمندان در این رابطه چنین بیان می دارد؛ «الارتداد و الرده الرجوع الطریق الذی جاء منه لکن الرده تختص بالکفر و الارتداد استعمل فیه و فی غیره.» ارتداد و رده بازگشت از راهی است که فرد از آن آمده است، ‌لیکن رده ، تنها برای کفر به کار می رود اما ارتداد هم درباره کفر هم غیر آن  مورد استفاده قرار
می گیرد. (راغب اصفهانی – المفردات فی غریب القرآن، ص 192)

ارتداد و احادیث:

همچنانکه در فصل «ارتداد و تاریخ» خواهیم گفت ،‌ارتداد در ایام زندگانی رسول اکرم (ص) محدود می شود به چند مورد که به صورت داستان تاریخی آنرا بیان خواهیم نمود؛ که البته علت تصمیم گیری پیامبر گرامی مبنی بر مجازاتی قاطع و محکم (مجازات اعدام) ‌صرفاً مبتنی بر شرایط و اوضاع اجتماعی جامعه مسلمانان و کفار و همچنین قرار گرفتن در شرایط نه پیروزی و نه شکست و اوضاعی برابر با نه صلح و نه جنگ بود. در واقع در چنین شرایطی رهبر جامعه موظف است تصمیمات قاطع و هوشمندانه اخذ نماید که شرایط میانه و وضع موجود به نفع دشمن رقم نخورد.به هر حال مرادمان از عنوان « ارتداد و احادیث»، سنت حضرت محمد (ص) و داستانهای تاریخی آن حضرت و احادیث رسیده از ایشان نیست بلکه صرفاً احادیث و روایات پس از زندگانی پیامبر (ص) که توسط ائمه اطهار بیان شده است را مورد بررسی قرار خواهیم داد. «عن محمد بن مسلم قال سألت ابا جعفر (ع) عن المرتد؟‌ فقال من رغب عن الاسلام و کفر بما انزل علی محمد بعد اسلام» (عاملی محمد بن حسن الحر ، وسائل شیعه الی تحصیل الشیعه ج 18، باب 1- ص 544)در روایات صحیحه محمد بن مسلم آمده است که :‌از امام باقر (ع) معنی مرتد را سئوال نمودم ،‌حضرت فرمود :‌مرتد کسی است که از اسلام اعراض کرده و به آنچه که بر پیامبر خدا نازل گشته کفر بورزد.چون در لغت عرب هرگاه «رغب» با «عن» متعدی شود به معنای اعراض است و «کفر» نیز به معنای ستر یعنی پوشاندن آمده طبعاً باید انکار و اعراض از روی علم و آگاهی باشد. (عیسی ولایی، ارتداد در اسلام ( چاپ دوم) ص 31)  علم داشتن و آگاه بودن فرد منکر بسیار پر اهمیت است، چرا که اگر انکار بدون علم و آگاهی نسبت به حقانیت اسلام باشد،‌نمی توان ارتداد را بر آن بار نمود، یا به دیگر سخن آنکه انکار و اعراضی ارتداد می آورد که فرد منکر علم بر به حق بودن دین اسلام داشته باشد.

ارتداد و فقیهان:

پس از نگاهی اندک بر آنچه که کتاب مقدس قرآن و روایات معصومین (ع) پیرامون ارتداد بیان داشته اند،‌لازم است که مختصراً  نگاه فقها و عالمان دینی را نسبت به ارتداد و فرد مرتد مورد مطالعه قرار دهیم تا بیابیم که مجتهدین که عموماً تلاشی خالصانه و صادقانه در استخراج مبانی دینی از کتاب و سنت، دارند پیرامون این موضوع چه بیان داشته اند.شهید اول: و هو الکفر بعد الاسلام اعادنا الله مما یوبق الادیان.ارتداد آن است که شخص پس از اسلام، کافر شود، خداوند ما را از آنچه موجب از بین رفتن دین می شود، درامان دارد. (شهید اول – محمد بن جمال الدیم مکی العاملی- لمعه دمشقیه- جلد دوم – ص 254)عبدالرحمن الجزیری: الرده کفر مسلم تقرر اسلامه بالشهادتین مختاراً بعد الوقوف علی الدعائم و التزامه احکام الاسلام.ارتداد عبارت است از کافر شدن مسلمانی که اسلام او با شهادتین از روی اختیار و پس از آگاهی بر ارکان اسلام و التزام به احکام آن باشد. (الجزیری عبدالرحمن- الفقه علی المذاهب الاربعه- جلد پنجم – 422)در این بیان فقیه عالیقدر ، نکاتی را مورد اشاره قرار داده است که در درک صحیح از ارتداد مفید فایده خواهد بود. الف-  ایشان بازگشتن از اسلامی را موجب ارتداد می داند که شخص مسلمان با علم و آگاهی ، از روی اختیار به یقینی قلبی رسیده باشد و به موجب اعتقادی مبتنی بر شناخت و معرفت، شهادتین که باب ورود به اسلام است را بر زبان و روح خویش جاری ساخته و به واسطه ایمان حاصله خود را ملتزم به احکام متعالی اسلام نموده باشد. بنابر تعریف و مذکورات فوق اختیار، علم ( آگاهی) و معرفت ( شناخت) و قصد انجام فعل مبنای موضوع ارتداد است. براساس این تعریف بازگشتن شخص مسلمان از اسلامی که شرایط ذیل رانداشته باشد ارتداد محسوب نمی شود و مجازاتهای مرتبط با ارتداد بر او بار نخواهد شد؛

ارتداد و مجازات آن:

پس از کنکاشی مختصر پیرامون ماهیت ارتداد و شناخت نسبی آن لازم است جایگاه قانونی ارتداد را در حقوق ایران مورد بحث قرار دهیم ، تا به مجازات آن دست یابیم.در راه رسیدن به جایگاه قانونی ارتداد، نخست انواع ارتداد و سپس شرایط تحقق آنرا مورد مطالعه قرار می دهیم ، تا در انتهای این بخش بتوانیم حد یا تعزیر بودن ارتداد را به اثبات برسانیم. اهمیت این موضوع در این است که ؛ اگر حد بودن ارتداد را بپذیریم ، مجازات آنرا در زمره ی حدود الهی قرار داده ایم و بی کم و کاست بایستی اجرا شود، چرا که « تلک حدود الله فلا تقربوها»؛ اینان حدود دین پروردگار است، پس به آن تقرب مجویید (سوره بقره- آیه 187)، ‌اما اگر اثبات شود که ارتداد تعزیرات است، ‌می توان بنا به مصالح دین و مسلمانان در مجازات آن تخفیف قائل شد، ‌چرا که تعزیر به معنای تأدیب است  و در اصطلاح عقوبتی است که بدن را درد می آورد ولی میزان آنرا شارع بیان نکرده است (شیروانی ، علی – فرهنگ اصطلاحات لمعه در کتاب لمعه دمشقیه – جلد دوم –ص 326)، برخلاف حدود که شارع میزان آنرا بیان کرده است. در مواردی که مجازات بیان نشده است بایستی براساس مصلحتهای موجود در جامعه مسلمانان حکم صادر شود.

انواع ارتداد:

اینکه ارتداد چگونه حاصل می شود و یا چگونه بوجود می آید، کم و بیش در آنچه گذشت مورد مطالعه قرار گرفت، اکنون تلاش داریم به تفصیل بیشتر موجبات ارتداد و انواع ارتداد را از نگاه دو عالم دینی یکی، شهید اول (شیخ ابی عبدالله شمس الدین جمال الدین مکی العاملی ، ملقب یه شهید اول، مولف کتاب لمعه دمشقیه) و دیگری امام خمینی (سید روح الله الموسوی خمینی- رهبر انقلاب اسلامی 1357 ه.ش- ایران) (به عنوان مجتهد معاصر) از نظر بگذرانیم.شهید اول می گوید؛ و هو من قطع الاسلام بالاقرار علی نفسه بالخروج منه او ببعض انواع الکفر سواء کان مما یقر اهله علیه اولا او بانکار ما علم ثبوته من الدین ضرورة او باثبات ما علم نفیه کذالک او بفعل دال صریحاً کاالسجود للشمس و الصنم و القاء المصحف فی المقذر قصداً و القاء النجاسة علی الکعبه او هدمها او اظهار الاستخفاف بها. (شهید اول  الدروس الشرعیه فی فقه الامامیه – جلد دوم – ص 51)

شهید اول در عبارات بالا موجبات ارتداد را در خروج از اسلام ،گرویدن به انواع کفر، منکر ضروریات دین شدن ، فعل غیر دینی را به دین نسبت دادن و همچنین مرتکب فعلی که صراحتاً دلالت بر کفر است ، شدن مانند : سجده کردن بر خورشید و بت و …، میداند.امام خمینی پیرامون موجبات ارتداد می گوید؛ الکافر و هو من انتحل غیر الاسلام او انتحله و جحد ما یعلم من الدین ضرورة بحیث یرجع جحوده الی انکار الرسالة او تکذیب النبی (ص) او تنقیص شریعته… (خمینی ، سید روح اله موسوی- تحریر الوسیله- جلد 1 – ص 106)امام خمینی موجبات ارتداد را در خروج از اسلام و منکر ضروریات دین شدن می داند.البته این نکته حائز اهمیت است که امام خمینی در عبارات فوق تکذیب پیامبر (دروغ بستن بر رسول الله) یانقص وارد کردن بر شریعت را همتراز انکار رسالت می داند.پیرامون انواع ارتداد بایستی ببیان داشت، تمامی علماء و فقهای امامیه (شیعان) بر دو نوع ارتداد فطری و ملی اعتقاد دارند و تعریفشان از آن دو عموماً یکی است که به نظرتان
می رسد. مرتد فطری ، به ارتداد فردی گفته می شود که مسلمان زاده شود ( یعنی زمان بسته شدن نطفه یکی از والدین او مسلمان بوده است) و سپس مرتد گردد. مرتد ملی ، به ارتداد فردی گفته می شود که کافر زاده شود ( یعنی زمان بسته شدن نطفه والدینش کافر باشند) و پس از بلوغ مسلمان شود و سپس مرتد گردد. دلیل تقسیم بندی فرد مرتد به  ملی و فطری ، تفاوت در مجازاتشان است.

فهرست مطالب تحقیق ارتداد،اسلام و حقوق بین الملل رشته حقوق:

  • چکیده
  • مقدمه
  • ارتداد و مرتد
  • ارتداد از نگاه دین اسلام
  • ارتداد و قرآن
  • ارتداد و احادیث
  • ارتداد و فقیهان
  • ارتداد و مجازات آن
  • انواع ارتداد
  • شرایط ارتداد
  • حد بودن یا تعزیر بودن ارتداد
  • فرق حد و تعزیر در ارتداد
  • ارتداد در عصر ما
  • تقابل ارتداد و حقوق بشر
  • لزوم بازنگری در  مقوله ارتداد
  • تأثیر شرایط اجتماعی – فرهنگی زمانه بر مجازاتها
  • منابع
مطلب بالا چکیده‌ای از تحقیق و پژوهش اصلی میباشد جهت تهیه نسخه کامل آن از باکس زیر اقدام به خرید و دانلود نمایید
لینک خرید پژوهش تحقیق ارتداد ،اسلام و حقوق بین الملل رشته حقوق:
تحویل فوری و خودکار فایل با لینک مستقیم بعد از پرداخت
تعداد صفحه: 47
قالب: فایل word
توضیحات: منبع دارد

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *